Βρικόλακες & Στοιχειά

Στην Αγόριανη, όπως και σε άλλα μέρη, πίστευαν ότι ορισμένοι νεκροί γίνονται βρικόλακες από διάφορες αιτίες και με διάφορες μορφές. Μια αιτία για να βρικολακιάσει ο νεκρός ήταν να περάσει πάνω του γάτα ή ποντίκι, ενώ τον μοιρολογούσαν στο σπίτι το βράδυ πριν την ταφή. Γι’ αυτό έδιωχναν τις γάτες από το σπίτι και πρόσεχαν πολύ να μη συμβεί κάτι τέτοιο. Έλεγαν ότι ο βρικολακιασμένος ερχόταν στο σπίτι ορισμένες ώρες της νύχτας και έκανε μικροθορύβους. Οι νοικοκυραίοι άκουγαν κάτι να σέρνεται και μικρά χτυπήματα τα οποία σταματούσαν μόλις κάποιος άναβε το λυχνάρι. Έλεγαν ακόμη πως έτρωγε το αλεύρι από το σακί και έπινε το λάδι από το ροΐ. Κανένας ποτέ δεν είδε βρικόλακα και πώς άλλωστε να δεις;!

Άλλη αιτία ήταν η κακοποίηση και στη συνέχεια ο βίαιος θάνατος κάποιου άνδρα ή γυναίκας, που καλούσε σε βοήθεια όταν κακοποιούνταν. Πίστευαν πως την ίδια ώρα που του συνέβη το κακό θα άκουγαν τη φωνή να καλεί σε βοήθεια και να κλαίει. Κάτι τέτοιο πίστευαν ότι είχε συμβεί και στο «Φονικόρεμα», όπου η παράδοση έλεγε πως μια όμορφη κοπέλα είχε βιαστεί και δολοφονηθεί κάποιο μεσημέρι κάτω από μια βελανιδιά και η οποία ξεράθηκε τον ίδιο χρόνο.

Άλλη αιτία για να βρικολακιάσει κάποιος ήταν να πεθάνει άδικα, χωρίς αιτία. Τέτοιοι νεκροί έπαιρναν τη μορφή σκύλου με πολύ μεγάλο κεφάλι και στόμα και χωρίς ουρά και ονομάζονταν «στοιχειά». Παρουσιάζονταν στη ρίζα των αιωνόβιων πουρναριών του Αγίου Πολυκάρπου, στα πουρνάρια του Αγίου Ιωάννη στο Χαλικωτό και σε αυτά του Αγίου Γεωργίου στη Χλέβενα.

Βρικολάκιαζαν, επίσης, άνθρωποι που σφαγιάστηκαν από Τούρκους ή άλλους βάρβαρους είτε πολεμώντας είτε για ανυπακοή. Αυτοί έπαιρναν τη μορφή γιγαντόσωμου ανθρώπου ή ταύρου με μεγάλο κεφάλι και μεγάλα κέρατα. Αυτά λέγονται μεγάλα στοιχειά. Ο βρικόλακας ταύρος παρουσιαζόταν στα πουρνάρια που είχαν φυτρώσει στα ερείπια του ναού του Αγίου Νικολάου, πιο κάτω από τον Άγιο Πολύκαρπο και δίπλα από το δρόμο που κατεβαίνει για το ναό του Αγίου Κωνσταντίνου και τα Χαλικωτά. Η παράδοση αναφέρει πως πολλοί τον είχαν δει ή τον είχαν ακούσει να μουγκρίζει. Αυτοί ξεκινούσαν από τον ερειπωμένο τότε ναό του Αγίου Κωνσταντίνου, περνούσαν από τον Άγιο Νικόλαο, τις πηγές Πλατάνα και Αρχοντή και ανέβαιναν προς τη σπηλιά του Αρχοντή κάτω από το βράχο. Ήταν ένοπλοι και συνοδεύονταν από 2-3 σκυλιά. Φορούσαν φουστανέλες και φθάνοντας στο βράχο ακούγονταν φωνές και πυροβολισμοί.

Στοιχειό

Στο 76ο τεύχος του Μαρτίου του 1999 του περιοδικού «Τρίτο Μάτι» και σε άρθρο του ο Θ. Μαστακούρης αναφέρεται στο τρομερό «Στοιχειό της Βρύσης του Αρχοντή» που μοιάζει με πελώριο μαλλιαρό σκυλί με μουγκρητό βοδιού. Το έχουν δει και ακούσει αρκετοί. Σύμφωνα με την παράδοση, όταν ένας χωριανός επρόκειτο να πεθάνει, το στοιχειό διέτρεχε όλο τον κεντρικό δρόμο του χωριού μουγκανίζοντας φριχτά μέσα στη νύχτα και κατέληγε στο νεκροταφείο όπου και χανόταν.

Στοιχειά είχαν ακουστεί και στο Μελίχοβο, στο Μουτζούρη και στη Μπαρμπάραινα, αλλά κανείς δεν τα είχε δει για να τα περιγράψει. Διπλή μορφή - άλλοτε ταύρου και άλλοτε σκύλου - λένε πως είχαν τα στοιχειά της Πλατάνας και του σταυρού κοντά στα ερείπια του ομώνυμου ναού και σε εκείνα του ναού του Αγίου Νικολάου. Λέγεται επίσης πως στοιχειά υπήρχαν στους Αγίους Αποστόλους και στον Άγιο Νικήτα στα Σπήλια. Στο δρόμο στη Φουμπαβόλακκα, στη μικρή εξοχή ενός βράχου που την έλεγαν «σπηλούλα», κοιμόταν ένα ζώο, η «Λαγωνίκα». Είχε λεπτό και μακρύ σώμα, πολύ κοντά πόδια, λεπτό κεφάλι με μακρύ ρύγχος και κοντή ουρά. Παρουσιαζόταν μεσάνυχτα και όταν περνούσε άνθρωπος πηδούσε και εξαφανιζόταν.

Στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου με την πηγή, εμφανιζόταν ο «Αράπης», ένα θεόρατο μαύρο ζώο με σώμα βουβαλιού και κεφάλι λιονταριού. Το είχαν δει πολύ πριν χτιστεί η εκκλησία. Μετά το χτίσιμο της εκκλησίας, πριν το 1900, δεν το ξαναείδε κανείς. Στο ίδιο σημείο, βορειοδυτικά στον «Τουρλάκη», έλεγαν ότι παρουσιαζόταν ένα λαμπερό φως που κατέβαινε από τον ουρανό και έλαμπε η γη. Το είχαν δει 2 τσοπανοπούλες πριν 60-65 χρόνια περίπου. Ισως να ήταν κάποιο φυσικό φαινόμενο, διάτων αστήρ ή κάτι άλλο.

Πηγές:

    Βιβλίο "Το χωριό μου", του ιερέα Δημητρίου Αθ. Παπαδόγιαννη, Αγόριανη 2002
    Περιοδικό "Το Τρίτο Μάτι", Μάρτιος 1999, τεύχος 76, άρθρο Θ. Μαστακούρη

Μετάφραση σε...

Καιρός

Φιλικοί Σύνδεσμοι