Τοπωνύμια

Βάσει του βιβλίου του Γεωργίου Αθ. Βέργαδου, μερικά αρχαία τοπωνύμια τα οποία μπορούν να φωτίσουν τους σκοτεινούς χρόνους του παρελθόντος είναι τα εξής:

ΠΕΡΙΣΤΕΡΙΑΣ (ΜΠΕΣΤΕΡΙΑΣ): ο «Μπεστεριάς» είναι άγονη και άνυδρη περιοχή περιτριγυρισμένη από σκληρούς βράχους. Βρίσκεται επάνω από τους συνοικισμούς Βεργαδέικα και Φουντέικα και οι κάτοικοι της περιοχής πίστευαν ότι πήρε αυτή την ονομασία από τα πολλά περιστέρια που κούρνιαζαν στη βαθειά τρύπα (εντός της οποίας εντοπίσθηκε πριν μερικά χρόνια ένα μεγάλο και ανεξερεύνητο σπήλαιο σε δύο επίπεδα και με θαυμάσιους σταλακτίτες και σταλαγμίτες). Περιστέρια, όμως, ποτέ δεν είχε η περιοχή εκείνη (και μάλιστα ικανά να κατεβαίνουν σε βάθος από το στόμιο της τρύπας). Το τοπωνύμιο είναι αρχαίας προελεύσεως, σχηματίστηκε από την πρόθεση περί (πέριξ, ολόγυρα) και την λέξη στερεός — στερρός — στερjός (συμπαγής, σκληρός) και σημαίνει τον τόπο που περιβάλλεται από σκληρούς βράχους.
ΜΕΛΙΧΟΒΟΣ: Είναι περιοχή του κάμπου (πλησίον των Ρεγκοζένων (σήμερα Αγ. Κωνσταντίνος) και Φουντέικων) και έχει αξιόλογη πηγή με αναβλύζοντα νερά. Το τοπωνύμιο είναι αρχαίας προελεύσεως και η σημασία του πρέπει να θεωρηθεί ανάλογη με τη σημασία των λέξεων μελιστάλακτος, μελίρρυτος. Προέρχεται από τη λέξι μέλι και από τον τύπο του επικού ρήματος χεύω (ρέω, αναβλύζω).
ΠΕΣΤΡΟΦΑ (και ΑΚΡΟΠΕΣΤΡΟΦΑ): Είναι περιοχή του κάμπου και δε μπορεί να συσχετιστεί με το ψάρι πέστροφα. Πιθανόν προέρχεται από το ιωνικό εγκλιτικό μόριο πη (με τη σημασία συγκεκριμένου τόπου) και από τον τύπο του ρήματος στρωφάω — στρέφω (με τη σημασία του περιφέρομαι σε μία περιοχή, αλλιώς ενδιατρίβω, αλλιώς κυβερνώ, διοικώ, διευθύνω). Σύμφωνα με αυτή την εκδοχή η συγκεκριμένη περιοχή κατά τους αρχαίους χρόνους θα πρέπει να ήταν τόπος εγκαταστάσεως των αρχόντων ή συνεχούς περιπολίας και η Ακροπέστροφα η έδρα του κυβερνείου ή η ακρόπολη (το οχυρό).
ΜΠΕΛΕΓΡΙΝΟΣ: Στην περιοχή του κάμπου κάτω από την Αγόριανη και τα Ρεγκόζενα διατηρείται και σήμερα το τοπωνύμιο Μπελεγρίνος. Πιθανόν προέρχεται από την Ιταλική λέξη PELLEGRINO (πελεγκρίνο), που σημαίνει σταυροφόρος προσκυνητής των Αγίων Τόπων. Δεν είναι βέβαια γνωστός ο τρόπος που επικράτησε το τοπωνύμιο, αλλά είναι βέβαιο ότι την περίοδο εκείνη πολλοί Λατίνοι ιερωμένοι (άνθρωποι του Πάπα) είχαν μετά μεγάλου ζήλου αποπειραθεί να επιβάλλουν τον καθολικισμό στις περιοχές που κατακτούσαν.

Το Αγοριανίτικο Ποτάμι

Τα τοπωνύμια κάθε περιοχής μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμο ιστορικό υλικό. Κατωτέρω παραχωρούνται τα περισσότερα τοπωνύμια των φυσικών ορίων της Αγόριανης (και του κάμπου) που υπήρχαν και προ του 1900, σύμφωνα με το βιβλίο του ιερέα Δημητρίου Παπαδόγιαννη "Το χωριό μου":
 
Μακρυόπολη, Βουτούχος, Αχούρια, Ρέμα του Λαμπινού, Αιγυοί (Αγιοί) βράχοι, Σαραντά, Μπεζελέικα, Μπαρσίνα, Αϊ Λιάς, Καλμπατσιάρης, Μαντέικα, Σιταριά, χαράδρα Λεγένης, Χλέβενα, Βρύση, Μάρμαρο, Μεμέταγας, Ασφακωτό, Βυθισμένο, Κεφαλόβρυσο, ρέμα Ρουμανούς, Φασουλέικα, Αρμακάδες, Λάτσα, Αϊ Γιάννης, Γοντίτσα, Παναγία, Κορομπιλή Ράχη, Μαμούτης Παλιόστρουγκα, Σταματέλενα, Πλάκα, Άγιος Κωνσταντίνος, Μυγδαλιές, Κούτελα, Οργοτίνα, Αγραπιδόκαμπος, Κουμάσια, Βατάκι, Λάτσα, Κούτελα, Κουφάλα, Δραγατσούλα, Μπαράκα, Κάμπενα, Μπουτσικόραχη, Τουρλάκη, Βερωτά, Ξενεσέικα, Κάτω Κάμπενα, Καραμπάς, Κακοπέτρης, Κατσίγερος, Πέστροφα, Ακροπέστροφα, Ψαλτήρια, Άρτος, Κολοράχη, Κουρούνης, Χούνες, Καραπηλάλης, Γέρακας, Στενό, Κωτσιάνικα, Λακίτσα, Φακιολέικα, Φακιολόχουνη, Ντουρόλακκα, Κακοπετριάς, Τουμόλακκα, Χαλικωτά, Τσαρούχας, Λούτσα, Μουτζούρης, Βλασέικο, Τσιαγκρέικα Αλώνια, Μελίχοβος, Αδαμέικα, Καραβιάνα, Διπλοκοριά, Στρογγυλό, Βρωμάρης, Κωτσέικο, Πλατάνα, Άγιος Νικόλαος, Κοκκινιά, Αϊ Πολύκαρπος, Αρχοντής, Τσίπουρας, Βύσιας, Σπηλιές, Κινόλακκα, Περιστεριάς, Ζάγκουρας, Κουτρόλακκα, Μπελεσιάνης, Καβελάρης, Πλατιά Πέτρα, Τρύπα Περιστεριά, Γερολιάς, Σουχλέρη Πέτρα, Στενόχουνη, Μανιατόχουνη, Ρήγαλης, Κουρεύτρα, Μεσοκότρωνο, Κοσκινάς, Φονικόρεμα, Πεταξόλακκα, Κακοσκάλι, Ράχη, Κουδουνότρυπα (Περδιόλακκα), Πουρναράκια, Κεθράκης, Πηλαλίστρα, Τουρνεμέισες, Φουμπαβόλακκα, Δραγατσούλα, Καμπίνια, Βατοχώρια (Πατοχώρια), Τουρλάκης, Τσίρος (Χούνης), Παλιοστάνη, Σκυλότρυπα, Νεραϊδόβρυση, Πλεύρη Παναγιάς, Λυκάλωνο, Σεντούκα, Τζουνέικα, Μπασκούτης, Πλαγιά, Θεολόγος, Τσιούγκα, Τουρκοπούλα, Καστανούλα, Κουβέλα, Πλατανίτσα, Καγιάφας, Μανινόλακκα, Φούρνοι, Σιδηροκότρωνο, Κακή Ράχη, Μαλεβός, Αγοριανίτικο , Κουρεύτρα, Καλιάβας, Αγία Τριάδα, πηγή Μαρολιά, Αγία Μαρίνα, Καραβελέικα, Αλωνάκι, Μπεζιανόλακκα, Παλιάμπελα, Παλιολίνια, Χωραφάκια, Τουρκοκίβουρα, Μαρμαρογιόφυρο, Σταυρός, Πλατάνα, Χωραφάκια, Πλεύρα Μπρούμη, Μούσγα, Σπήλια, Άγιοι Απόστολοι, Αγιονικήτας, Τσιούγκα, Φυλακές, Κάστρο, Κρυόβρυση (Παλιόβρυση), Καραμπού, Αγιάζενα, Σκόρτζης, Κοκόνη Μύλος, Ψαλτηρόλακκα, Παπαδόλακκα, Κατσιγερόλακκα, Κορδόλακκα, Ζητέικα, Μηλιόλακκα, Μπαρμπάραινα, Ασκοπούλια, Άγιος Δημήτριος, Λυκοτρυπιά, Καλάμι, Κουτούνι, Κουτουνόλακκα, Κουτουνόραχη.

 
Πηγές:

    Βιβλίο «Το χωριό μου» του ιερέα Δημητρίου Αθ. Παπαδόγιαννη, Αγόριανη 2002

    Βιβλίο «Η Αγόριανη του Ταϋγέτου και η βόρεια Λακεδαίμων» του Γεωργίου Αθ. Βέργαδου, Αθήνα 1992

Μετάφραση σε...

Καιρός

Φιλικοί Σύνδεσμοι